Forward Deployed Engineer: Teknoloji Dünyasının Yeni Gözdesi
Bilgisayar Mühendisi olarak çalışmaya başladığım ilk zamanlardan itibaren takımların daha verimli olabilecekleri ve müşterilerin gerçekten işlerine yarayan çözümlere ulaşmalarını sağlayacak çalışma şekillerine hep ilgi duydum. Bu ilgi bir süre sonra profesyonel olarak yapmaya karar vereceğim Agile Coach’luk rolüne dönüştü.
İlgili Eğitimlerimize Hemen Göz Atın
Bu rolü yolculuklarına destek olduğum şirketlerde gerçekleştirirken, sadece öneriler getiren bir danışman olmaktan çok, çalıştığım kişilerle birlikte yaşayan, acıyı çeken, oranın havasını soluyan bir yaklaşımla yerine getirmeye çalıştım. Yeri geldi çalıştığım insanlarla birlikte mesai yaptım, yeri geldi onlarla birlikte yemek organizasyonlarına katıldım, yeri geldi onlar için kendi iş süreçleri ile ilgili araştırma yaptım, yeri geldi müşterimin müşterilerine email ile cevap verdim. Bunların hepsinin bir amacı vardı. Eğer ben çalışma şekillerini iyileştirmek istiyorsam, önce acıyı, başarıyı ve başarısızlığı onlarla birlikte yaşamalıydım. Aksi durumda dışarıdan hikayeler anlatan sıradan bir danışman olurdum.
Bir zamanlar Palantir’in ortaya attığı Forward Deployed Engineer (FDE) stratejisi de, tam olarak bu bakış açısıyla ortaya çıkmış bir yaklaşım. İlk ortaya çıktığı zamanlarda alay konusu bile olan bu rol, çok değil son 6 aydır Silikon Vadisi’nin en çok konuşulan ve gözde iş fırsatlarından birisi.
Palantir CTO’su Shyam Sankar ve bu stratejinin yaratıcısı, FDE rolünü şöyle tanımlıyor: “Acı ye, ürün üret - eat pain and excrete product.". Sanırım bu cümle rolün özünü harika biçimde özetliyor. OpenAI’ın FDE ekibini yöneten Colin Jarvis de benzer tarifi kullanıyor. Üstelik bu sayede gerçek ürünlerin ortaya çıktığını bizzat yaşayan birisi olarak.
Peki nedir bu Forward Deployed Engineer (FDE) meselesi? Ve neden son dönemlerin “teknoloji dünyasının en gözde işi” olarak anılıyor?
FDE Kimdir?
FDE rolünü tek cümleyle tanımlamak gerekirse: “Müşteri ile birlikte yaşayan ve müşterinin gerçek sorununu ürüne dönüştüren teknik insan.” Rolün isminde geçen “Engineer” kelimesi rolün teknik bir rol olduğunu çağrıştırsa da, bu rolde olan kişilerin sistem bakış açısına sahip olması ve iletişim yetkinliklerinin de güçlü olmasını gerektiriyor. OpenAI FDE iş ilanından bir örnek paylaşmak gerekirse, bu yukarıdaki tanımı desteklediğini fark edeceksiniz: "FDE olarak müşterilere dahil olacak, onların alanını anlayacak ve çoğunlukla tanımsız ya da sürekli değişen problem uzaylarında gerçek sorunları çözmek için ortak çözümler geliştireceksiniz." FDE’nin sorumlulukları bir startup CTO’suna benziyor: küçük ekiplerde çalışır, yüksek riskli projelerin başından sonuna kadar sahibi olursunuz. Bu rol, üç farklı uzmanlığın kesişiminde duruyor: yazılım mühendisliği, satış ve platform geliştirme. Tek başına ikisi bile zorken, üçünü aynı anda yürütmek hem nadiren bulunan bir profili hem de gerçek bir değer yaratan bir yapıyı ortaya çıkarıyor. Aslında Marty Cagan’ın bahsettiği “Product Creator” kavramının tanımı gibi. Ayrıca AI ile değişecek takım yapılarındaki insan takım üyelerinin karakteristiği olarak tanımlanan “generalist” kavramını da çağrıştırıyor.
Neden FDE?
Geleneksel ürün geliştirme yaklaşımı şu şekilde işliyor: Müşteri ile yakın çalış, ürün-pazar uyumunu bul ve sonra müşteriden uzaklaşarak ürünü ölçeklendir. FDE modelini uygulayan şirketler bunun tam tersini yapıyorlar. Eğer ki farklı müşterilerinizde ürünün biraz farklı olması gerekiyorsa, bu geleneksel yaklaşım çalışmayacaktır. Bu farkları tek tek birer özelleştirilmiş ürüne dönüştürmek yerine, bir platform ürün geliştirmek daha uygun bir çözüm olabilir. Ancak bu platform ürünün müşteri lokasyonunda özelleştirilmesi gerekir. İşte bu noktada Forward Deployed Engineer rolü gibi bir ihtiyaç ortaya çıktı.
Nasıl Çalışır?
Genel olarak bu stratejide 2 temel rol bulunuyor. Müşteri ile sahaya giden, kullanıcılarla konuşan, hangi kullanım senaryolarının anlamlı olduğunu anlamaya çalışan analistler ve analistlerden gelen gerçek problemleri çözmek için hızlı prototip üreten teknik insanlar. Bu kişiler mükemmel kod yazmak için değil, sonuç üretmek için orada bulunurlar. Bob McGrew bu durumu şöyle tarifliyor: “FDE’ler önden gidip kaba yolu oluşturur. Ürün ve Mühendislik ekibinin görevi de bu kaba yolu düzgün bir otoyol’a çevirmektir.”
Danışmanlıktan Farkı Ne?
Bu yazıyı buraya kadar okuduysanız, benim de FDE rolünü ilk duyduğumdaki tepkim ile benzer bir noktaya varmış olabilirsiniz. İlk duyduğumda “Bu danışmanlık değil mi?” sorusu aklıma geldi. Sanki benzer bir sorgulamanın sizde de olduğunu duyar gibiyim. Bu modelin klasik danışmanlıktan farkı olmadığını, hatta bu modeli uygulayanların servis şirketi olarak kalacağı bile düşünülebilir.
Ancak FDE modelini danışmanlıktan ayıran kritik bir fark var: McGrew'a göre danışmanlığın temel failure mode'u şudur: Müşteri, işletme açısından gerçekten değer yaratan bir şey yerine sizin yapmanızın daha kolay olduğu bir şeyi yaptırmayı tercih eder. Geleneksel danışman da bunu yapar. FDE’lerin ise odak noktası farklıdır. Bir yazılımın uyarlamasını değil, bir çıktıyı (outcome) ortaya koyarlar.
Bu faydayı gerçek bir örnek ile anlatmak gerekirse, Klarna’daki müşteri hizmetleri otomasyonu, açık kaynak kodlu “Swarm” kütüphanesine dönüştü. GitHub’da popülerleşen bu kütüphane OpenAI’ın resmi Agents SDK’sinin temelini oluşturdu.
Neden Şimdi?: AI Çağında FDE’nin Yükselişi
Aslında bu model, Palantir tarafından çok öncelerinde uygulanmaya başlandı. Ancak bugün YCombinator iş ilanlarında FDE arayan startup sayısının arttığını görüyoruz. Bu patlamanın tesadüf olmadığını düşünüyorum. Bob McGrew de benzer bir yorum yapıyor: “AI Agents söz konusu olduğunda ortada mevcut bir ürün yok. Bu nedenle FDE modelinin yükselişini görüyoruz.” Şu an şirketlerde AI inisiyatifleri ile ilgili çok fazla belirsizlik var. Ve bu belirsizliği gidermek için sahada müşteri ile çalışan, süreçleri anlayan ve bu sayede gerçek problemlere doğru çözümler üreten insanlara ihtiyaç olduğunu gözlemliyorum. Yani çok fazla “Product Discovery (Ürün Keşfi)” yapmak gerekiyor. Bu boşluğu da FDE rolü dolduracak.
Bir örnek vermek gerekirse, klasik SaaS ürünlerde bu durum daha farklı. Örneğin bir fatura ödeme sistemini daha iyi bir fatura ödeme sistemiyle değiştiriyorsunuz. Herkesin pazar ile ilgili bilgisi var. Ancak AI Agentlarda ise durum farklı. Rakip bir ürün bile yok çoğu durumda. Bu durum yeni bir pazarın oluşması anlamına geliyor. Yeni pazarlar oluşurken de Product Discovery yapmak için müşteri ile yan yana olmak bir zorunluluk diye düşünüyorum.
Marty Cagan (SVPG) bu bağlamı şöyle çerçeveliyor: “AI Agents için ürün keşfi, FDE modelinin bu kadar çok benimsenmesinin güncel örneği. Ürün keşfi ve prototipleme araçlarını bir araya getirdiğinizde, ürün yaratıcılarının gerçek değer yaratan yeni ürün ve hizmetleri daha önce hiç olmadığı kadar hızlı ürettiğini görmeye başladık.”
Sonuç: Agentic Organizasyon Dönüşümünde FDE Rolü Bir Zorunluluk
Günümüzde birçok organizasyon Agentic dönüşüm yolculuklarına başladı. Organizasyon içinde farklı ve çok sayıda Agentic inisiyatif hayata geçti. Bu şirketler, sürdürülebilir bir sistem kurmak için kendi organizasyonlarında AI yetkinliği geliştirmeye çalışıyorlar. Hackathon’lar düzenliyor, AI Champion adını verdikleri değişim ajanları yetiştiriyorlar. Ancak devamında bu inisiyatiflerin birçoğu yarım kalıyor ve kurum geneline yaygınlaşmıyor. Bu yetkinlik gelişimi aksiyonlarının gerçek değere dönüşebilmesi için laboratuar ortamında değil, gerçekten sahada uygulanması gerektiği açık bir gerçek.
Bu nedenle FDE modelinin sadece ürün geliştiren teknoloji şirketlerinin değil, Agentic inisiyatiflerinin kalıcı değere dönüşmesini isteyen tüm şirketler için gerekli olduğunu söylemek yanlış olmaz. İş süreçlerini sahada görmek, acı noktalarını tespit etmek ve kaba yolu açacak yeni bir yaklaşıma ihtiyaç var. İşte FDE rolü tam olarak bu boşluğu dolduruyor. Kaba yol açıldıktan ve değer önermesi gerçeklendikten sonra, artık sonraki adım ölçeklenebilir bir sistem tasarımı. Bu da şirketlerin teknoloji ekiplerinin odak alanı.
Yazının başında da bahsettiğim Agile Coach’luk kariyerim, farklı bir bağlamda FDE modeline benzer bir şekilde ilerledi. Şimdi ise gerçek FDE olarak devam ediyor. Bir çok destek olduğum müşterimde zaten alışkanlığım olan yakın çalışma sayesinde problemleri ilk elden görüyor ve AI-First prototipler ile çözümler üretiyorum. Bu yetkinliği şirketlerin kazanabilmesi için tecrübelerimizi aktaracağımız bir program tasarladık. Forward Deployed Engineer Introduction adını verdiğimiz ilk eğitimimiz 6 Ağustos’ta gerçekleşecek. Bu rolü merak eden, nasıl uygulanacağını pratiklerle deneyimlemek isteyen herkesi bekleriz. Bir sonraki yazıda görüşmek üzere.
Kaynaklar
- https://www.svpg.com/forward-deployed-engineers/
- https://www.lennysnewsletter.com/p/the-unconventional-palantir-principles
- https://newsletter.pragmaticengineer.com/p/forward-deployed-engineers
- https://www.youtube.com/watch?v=cBD7_R-Cizghttps://www.youtube.com/watch?v=Zyw-YA0k3xo
Yorumlar